piątek, 8 stycznia 2016

Marcin Klemensowski

09.11.1791 - 13.02.1869
lat 77
pułkownik, inżynier
wykładowca geodezji i topografii
w Szkole Aplikacyjnej Artylerii i Inżynierii
członek zarządu ogólnego komunikacji
radca stanu

Stare Powązki
kwatera 27 (4/18)
[fot. z dn. 04.12.2015]

tekst:

MARCIN KLEMENSOWSKI
RADCA STANU
PUŁKOWNIK B. WOJSK POLSKICH
DZIEDZIC DÓBR GRUSZCZYNA
KAWALER WIELU ORDERÓW
UMARŁ W WARSZAWIE
13 LUTEGO 1869 R.
ŻYŁ LAT 78
POZOSTAŁA ŻONA, SYN I WNUKI
PROSZĄ
PRZECHODNIA O WESTCHNIENIE



1 komentarz:

  1. Marcin Klemensowski ( 9 listopada 1791-13.lutego 1869 ) Pułkownik inż. właściciel majątku Gruszczyna. Urodził się w Lachowicach w Galicji, był synem Antoniego i Brygidy Bełdowskiej. 15 sierpnia 1811 otrzymał przydział do batalionu saperów. W maju 1812 był sierżantem , przyjęty został do Szkoły Elementarnej Artylerii i Inżynierii. Promocję na podporucznika otrzymał 27 grudnia 1812. W kampanii lat 1813-1814 walczył pod Lipskiem , Hanau i Meaux. Pod Lipskiem był jednym z nielicznych któremu udało się pokonać rzekę Elsterę i jako pierwszy powiadomił o śmierci ks. J. Poniatowskiego. Możliwe ,że był tym niezidentyfikowanym inżynierem saperów, który zaproponował księciu przejście rzeki w innym miejscu. Propozycję tę Poniatowski odrzucił. Uczestniczył w kampanii 1814 r. Po klęsce Napoleona powrócił do kraju. W 1815 w stopniu porucznika przeniesiony został do Kwatermistrzostwa Generalnego W 1818 był kapitanem. W latach 1816-20 brał udział w pracach komisji demarkacyjnej, która wytyczała granicę z Austrią. Od 1828
    wykładał geodezję i topografię w Szkole Aplikacyjnej Artylerii i Inżynierii. W 1830 otrzymał znak honorowy za 15 lat nieskazitelnej służby. W Powstaniu Listopadowym w Sztabie Głównym. W lutym 1831 był majorem. Wyróżnił się pod Wawrem gdzie omal nie został zabity , uratował go porucznik Wodnicki. W maju awansował na podpułkownika walczył pod Ostrołęką. Awans na pułkownika uzyskał 19 sierpnia 1831. W maju ( 26 maja 1831 ) i we wrześniu przez krótki czas był pełniącym obowiązki Kwatermistrza Generalnego Wojska Polskiego i pełniąc tę funkcje przeszedł w grupie gen. Rybińskiego do Prus, gdzie został internowany w Elblągu.9 lutego 1832 powrócił do kraju. Zamieszkał w Celejowie koło Puław. Później pracował jako referent w Zarządzie Komunikacji Lądowych i Wodnych Królestwa Polskiego , był członkiem Rady Ogólnej Budowlanej. W latach 1835- 1838 wykładał rysunek na kursach dla aplikantów budowlanych. Od 1842 kierował Zarządem Komunikacji Lądowych i Wodnych. W okresie 1844-46 zaangażowany był przy budowie Nowego Zjazdu w Warszawie. Od 1846 pełnił funkcję inspektora XIII Okręgu Komunikacji ( powstał z przekształcenia Zarządu Komunikacji Lądowych i Wodnych ). W 1860 przeszedł na emeryturę. Interesował się inżynierią i naukami ścisłymi i ziemniakami. Kolekcjonował mapy i dokumenty z okresu Powstania oraz zabytki archeologiczne. Jego zbiory zostały przekazane do Biblioteki Krasińskich niestety w czasie II wojny światowej uległy zniszczeniu.. Pracował nad rozprawą „O zbrojach dawnych”.
    Zmarł w Warszawie pochowany został na Powązkach. Żonaty był z Ludwiką Sakowicz, miał syna Ludwika Anastazego. Odznaczony był Krzyżem Kawalerskim Ordeu Legii Honorowej ( 28 października 1813 ) , Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari ( 3 marca 1831 roku - nr 11 za Wawer ) Część dokumentów rodzinnych pod nazwą Archiwum Klemensowskich z Celejowa przechowywana jest w Archiwum Państwowym w Lublinie

    Słownik Biograficzny Techników Polskich z.3, s. 192;
    R. Bielecki, Słownik biograficzny oficerów powstania listopadowego, t. 2, s. 281-2; Warszawa 1996.
    Marcin Ochman. Polski Korpus inżynierów wojskowych w latach 1807 – 1831 https://depotuw.ceon.pl/bitstream/handle/item/2480/3100-DR-HI-338527.pdf?sequence=1
    https://pl.wikipedia.org/wiki/Marcin_Klemensowski

    OdpowiedzUsuń